Schrijven in de tegenwoordige of verleden tijd

Ik krijg regelmatig vragen over wat nu het beste is: schrijven in de o.t.t of in de o.v.t.? De meeste beginnende schrijvers zijn daar misschien niet zo bewust mee bezig. Ze beginnen gewoon te schrijven. Zo ben ik zelf ook begonnen. Mijn eerste boeken schreef ik in de verleden tijd. Waarom? Dat is best lastig uitleggen, maar ik dacht in de verleden tijd, alsof het verhaal al gebeurd was. En dus kwamen mijn verhalen zo uit mijn hoofd op papier.

Levensverhalen
Als we over ons leven schrijven beginnen we spontaan in de verleden tijd te schrijven. Wat ons overkomen is, is al verleden tijd en dus blikken we terug. Het is vaak geen bewuste keuze, maar toch zou het dat wel moeten zijn. Het leest heel anders als je terugblikt naar het verleden of dat jij jezelf naar het verleden plaatst en over het ‘nu’ schrijft. Dan neem je de lezer echt mee naar die tijd.

Het heeft meer effect dan je denkt
Het spelen met tijd heeft meer invloed in een verhaal dan je denkt. Voor een lezer kan prettig zijn om niet té dicht op het verhaal te zitten, dan leest de o.v.t. wat rustiger. Het is allemaal al gebeurd, je raakt niet buiten adem. En hoe werkt het voor schrijvers? Door terug te blikken in de tijd en de o.v.t. te gebruiken, schep je een afstand die soms (in een levensverhaal) hard nodig is. De o.t.t. laat je het verhaal veel directer beleven, met alle zintuigelijke waarnemingen die daarmee gemoeid gaan.

Ik deed de test
Zelf heb ik ooit een aantal hoofdstukken van mijn boek Complex zowel in de tegenwoordige als in de verleden tijd geschreven. Deze twee teksten heb ik opgestuurd naar verschillende mensen. Naar een vriendin, een collega auteur, een familielid en een collega schrijfcoach. En nog een paar anderen, zodat ik een compleet beeld kreeg vanuit totaal verschillende lezers welke tekst het sterkst overkwam.

Welke tijd won?
Het mooie was dat de stemmen staakten. Er waren evenveel mensen die voor de o.t.t als voor de o.v.t. kozen. Het was nog veel bijzonderder toen bleek dat de meningen zelfs mooi verdeeld tussen mensen die professioneel met teksten te maken hebben en de ‘gewone’ lezers. Dus ook die kleur was niet van invloed. Voor mij was het een bewijs dat ik vooral zelf moest kijken wat voor mij goed voelde.

Hoe te kiezen?
Als schrijver kies ik heel bewust welke tijd past bij het verhaal. Het is soms even wennen om in een andere tijd te schrijven, maar het kan een verhaal zonder meer kleuren. Het is echt niet altijd prettig voor een lezer om dicht op het verhaal te zitten (o.t.t.). Het allerbelangrijkste is dat je consequent bent. Ben je begonnen in de o.t.t. verander dan niet midden in een alinea naar de o.v.t. Blijf bij je tijd! Als je dat goed voor ogen houdt, dan is het probleem om te kiezen echt verleden tijd.

In welke tijd schrijf jij? Is dat een bewuste keus of schrijft het gewoon lekkerder? Denk je dat het ook nog afhankelijk is van het genre? Laat je een reactie achter?

____________________________________

Marelle Boersma is auteur en schrijfdocent. Er zijn inmiddels vijftien thrillers verschenen die diverse prijzen gewonnen hebben. Op dit moment schrijft Marelle aan een serie Vertrekthrillers. , zoals Chateau de Provence en Ciao Sicilia.

Marelle geeft diverse schrijftrainingen in binnen- en buitenland, waarbij vooral de toepassing van de techniek haar missie is. Dit kan tijdens een schrijfweekend in Nederland of tijdens een schrijfvakantie of schrijfretraite in het buitenland.

_________________________________